Todos os nenos e nenas do mundo deberían de ter o dereito
a selo, a vivir esa felicidade pura que só emana da inocencia e á que tantas
veces recurrimos os/as adultos para poder sanar as tristezas que trae o paso do
tempo.
As nenas son aínda máis vulnerables e en numerosos países
do mundo están en risco de ser explotadas ou vexadas, sen contar con recursos
para poder defenderse. A loita contra esta inxustiza debe de estar sempre
presente na nosa sociedade, nas nosas mans está o seu combate!
No século XVIII a Ilustración
proclamaba o dereito das persoas a alcanzar a felicidade. Esta afirmación,
malia deixar fóra ás mulleres, tería unha gran transcendencia, pois contradicía
aos principios tradicionais baixo os cales o sufrimento, a abnegación e o sacrificio
eran valores que achegaban aos individuos ao paraíso alén da vida (e que só se aplicaba
para as clases baixas e a metade feminina da sociedade).
En todo caso, sorrir vai máis aló
dun simple xesto ou de ser a expresión da alegría, é unha combinación de
física e química que nos empuxa a seguir cara adiante, a non rendernos ante a
adversidades, a loitar por unha sociedade máis igualitaria.
Pon un sorriso na túa boca!
Entre as agresións físicas ou psíquicas que se producen entre os seres
humanos está a violencia de xénero. Esta fai referencia ás actuacións violentas
contra as mulleres promovidas pola cultura patriarcal aínda existente na nosa
sociedade, que supón un atentado tanto contra a integridade física ou moral das
persoas como contra o dereito á igualdade entre os sexos.
Desde o IES Gregorio Fernández estamos comprometidos coa loita contra esta
lacra, que cada ano deixa numerosas vítimas tanto en Galicia como noutras
partes do mundo. A educación é un piar esencial na construción dun mundo sen
violencia de xénero!
Se ben xa na Constitución de 1812 aparece recollido o sufraxio universal masculino (indirecto), até o 1 de outubro de 1931 (durante a II República) as mulleres non viron recoñecido o seu dereito ao voto en España.
Entre as causas desta transcendental mudanza lexislativa estaría a actuación de todas esas voces e accións que loitaron contra a discriminación política das mulleres, entre as que estarían figuras como María Espinosa, Clara Campoamor ou Elisa Soriano.
En Galicia sería pioneira a defensa do dereito ao voto das mulleres do catedrático da USC Salvador Parga Torreiro, no discurso que inauguraba o curso 1870-1871 da Universidade de Santiago. Así mesmo, as Irmandades Femininas (creadas na Coruña en 1919 como parte dos colectivos galeguistas), recolleron entre os seus obxectivos a reivindicación do sufraxio feminino.
Bibliografía recomendada:
Freire Lestón, Xosé Vicenzo. Lembranzas dun mundo esquecido. Muller, política e sociedade na Galicia Contemporánea 1900-1936. Santiago: Laiovento, 1993.
Marco, Aurora. Irmandiñas. Santiago: Edicións Laiovento, 2021.
Mayobre Rodríguez, Purificación e De Jesús Rodríguez, María Elena. Xénero e política. Santiago: Tórculo, 1997.
O 16 de setembro conmemórase
o nacemento de Emilia Pardo Bazán, galega pioneira nas loitas contra discriminación
das mulleres desde fins do século XIX. Entre moitas outras actuacións, Emilia defendeu
con valentía a eliminación da
tutela legal dos esposos sobre as súas cónxuxes, que convertía ás mulleres en menores
de idade vitalicias.
Observemos como se critica na prensa galega da época (“Feminismo”. El Áncora. Diario católico de
Pontevedra, núm. 935. 19 dec. 1900, p. 1) unha das súas intervencións públicas en defensa da reforma da lexislación
vixente en materia de igualdade entre homes e mulleres:
“A pesar de lo que parece significar
este exótico sustantivo, el feminismo es lo menos femenino que han inventado
las mujeres (…). Introductora de esta nueva calamidad, e introductora de más
nombre, aunque no diré de más valor ni de más éxito (…). Se ha hecho doña
Emilia Pardo Bazán, que escribe en El Imparcial la crónica de la Exposición de
París. En la cual crónica ha dedicado un artículo a reseñar un congreso
feminista y comunicar las impresiones que sacó de él (…). Desde la coeducacuón,
que es la enseñanza sin separación de sexos, hasta la reforma de las leyes
relativas a la constitución de la familia, y desde la investigación de la
paternidad hasta la admisión de la mujer en el desempeño de las funciones y
cargos públicos (…). Doña Emilia asistió al Congreso, donde no hubo otra
española, lo cual es un consuelo (…). A los católicos (…) nos obliga a
prevenirnos contra tan espantosa calamidad, advirtiendo a todo el mundo el
horror y malicia de tales ideas.”
Bibliografía recomendada:
Negre Carasol, José Luis. Feminismo y naturalismo, Emilia
Pardo Bazán. Zaragoza, 2006.
Charques
Gámez, Rocío. Los artículos feministas en el Nuevo Teatro Crítico de Emilia
Pardo Bazán. Alacant: Centro de Estudios sobre la Mujer, 2003.
Nesta data conmemorase en todo o mundo o día contra a discriminación e o
racismo. A este respecto, cómpre lembrar que as primeiras asociacións
feministas creadas en Estados Unidos a principios do século XIX uniron a súa
loita ás sublevacións contra a discriminación racial, nunha etapa na que o
colonianismo alcanzaba a súa máxima expresión (co reparto de África e Asia
entre as principais potencias mundiais).
Neste sentido, as dúas mulleres pioneiras no artellamento do movemento feminista:
Lucretia Molt (1793-1870) e Elizabeth Cady Stanton (1815-1902), comezaron
as súas actuacións públicas arredor da Sociedade
Americana pola Erradicación da Escravitude. Así e todo, o feito de que se non
se recoñecese o seu dereito ao voto I Convención Mundial desta agrupación
(1840), daría lugar á súa saída deste colectivo.
O alumnado da Ensinanza Secundaria de Adultos do Ámbito Social realizou unha indagación, enmarcada no Plan Proxecta+ “Donas de Si”, orientada á análise da proxección na opinión pública galega da discriminación das mulleres no ordenamento xurídico na Idade Contemporánea, especialmente a través de noticiarios ou xornais editados na provincia de Lugo.
Así mesmo, outro obxectivo deste traballo foi a
observación do comportamento dos medios de comunicación galegos a respecto das
primeiras accións sociais feministas no século XIX e o primeiro terzo do XX,
tanto en Galicia como como no entorno occidental.
En relación ás fontes de información, recorreuse
principalmente aos fondos da Biblioteca Dixital de Galicia, na que podemos
consultar numerosas publicacións galegas deste período. Tamén destacou nesta
indagación o emprego dos arquivos do INE, da Biblioteca Digital Hispánica ou
dos recursos do Consello da Cultura Galega.
No IES Gregorio Fernández inauguramos unha exposición sobre as barreiras infinitas impostas ás mulleres galegas ao longo do tempo (e sobre...
